Edita Saakian
In een vergaderruimte in het Tilburgse stadhuis spreekt Van den Hoven snel, direct en zonder veel omwegen. Wie hem de afgelopen jaren in de Tilburgse raad volgde, kent die stijl al. Maar achter die oppositietoon zit ook een bestuurder die zichzelf niet per se ziet als beroepspoliticus.
“Ik kom uit het bedrijfsleven. Daar leren ze je één ding: als je functioneert zoals de politiek functioneert, ben je gisteren failliet”, zegt Van den Hoven.
Logo en boodschap hetzelfde
De 63-jarige Tilburger, geboren “op ’t Goirke”, opgegroeid in Broekhoven, staat amper twee weken aan het hoofd van de nieuwe partij Belang van Tilburg, de opvolger van Lijst Smolders Tilburg. De naam veranderde, het logo nauwelijks: nog steeds de blauwe achtergrond, nog steeds de vuist.
“We wilden herkenbaar blijven”, zegt Van den Hoven. “Voor de achterban moet duidelijk zijn: de boodschap blijft hetzelfde.” Toch veranderde er achter die herkenbaarheid zo’n beetje alles.
“We hadden ons voorbereid op een heel ander scenario“
Dat Van den Hoven ooit fractievoorzitter zou worden, kwam niet volledig onverwacht. Binnen de partij werd al langer rekening gehouden met een volgende stap voor Smolders: een plek in het college.
Na de gemeenteraadsverkiezingen leek dat scenario dichterbij dan ooit. LST won de verkiezingen. Intern was daar al op voorgesorteerd. “Wij hadden bewust een nieuwe fractie samengesteld met meer deskundigheid en meer diversiteit”, zegt Van den Hoven. “Omdat wij serieus rekening hielden met meebesturen. Het idee was: Hans naar het college, ik de fractie leiden.”
“Ze hadden er niet op gerekend dat wij de grootste zouden worden”
Maar zover kwam het niet. Na de coalitieonderhandelingen bleef LST opnieuw buiten het stadsbestuur. Voor Smolders bleek dat de definitieve breuklijn. Van den Hoven zag het gebeuren. “Ik zag dat het aan hem vrat”, zegt hij. “Weer die teleurstelling, maar vooral het gevoel van machteloosheid. Dat gevoel had ik zelf ook.”
Hij noemt het nog steeds “wrang” dat de partij na verkiezingswinst opnieuw buiten de coalitie bleef. Volgens hem hadden traditionele bestuurspartijen zich al vroeg ingegraven tegen deelname van LST.
“Ze hadden er niet op gerekend dat wij de grootste zouden worden”, zegt hij. “En uiteindelijk hebben ze één ding bereikt: Hans Smolders is van het politieke toneel verdwenen.”
Twee mannen met dezelfde politieke lijn
Van den Hoven en Smolders kennen elkaar ruim twintig jaar. Hun samenwerking begon in de nasleep van de opkomst van Pim Fortuyn, voor wie Smolders chauffeur was geweest.
Van den Hoven noemt zichzelf een voormalige “Fortuyn-aanhanger”. In 2006 sloot hij zich aan bij LST, nadat hij Smolders een mail stuurde met de vraag of hij kon helpen. “We merkten meteen dat onze karakters goed matchten.”
Sindsdien vormden de twee jarenlang een politiek duo. Smolders als de publieke voorman, Van den Hoven als vaste en loyale tweede man. Zelf noemt hij Smolders nog altijd zijn “leermeester”. “Hans had een politieke antenne die uitzonderlijk was”, zegt hij. “Hij voelde feilloos aan wanneer hij iets moest zeggen en hoe.”
“Echte Tilburgers”
Van den Hoven wil niet een kopie van zijn voorganger zijn. “Ik ben geen Hans Smolders, maar het gedachtegoed blijft hetzelfde.”
Die lijn zit volgens hem vooral in de rol die de partij voor zichzelf ziet: spreekbuis van Tilburgers die zich niet gehoord voelen door het stadhuis. “Wij voelden ons altijd meer thuis in de wijken dan in de raadzaal.”
Dat betekent waarschijnlijk ook dat oude strijdpunten terugkeren. Zoals het voorstel om Tilburgers voorrang te geven op woningen in de stad, een motie die Van den Hoven al tijden inbrengt. Wie die ‘echte Tilburgers’ precies zijn? In de raadzaal leidt die term steevast tot discussie. Van den Hoven haalt er zichtbaar zijn schouders over op. “Dat is nou precies het probleem”, zegt hij. “Hier in de raad moet ik uitleggen wat een echte Tilburger is. Maar als ik dat buiten op straat zeg, weet iedereen meteen waar ik het over heb.”
Geen protestpartij
In de Tilburgse politiek kreeg LST het verwijt vooral een protestpartij te zijn. Van den Hoven verzet zich tegen dat beeld. Hij wijst op stemgedrag in de raad: “Het overgrote deel van de collegevoorstellen steunen wij gewoon.” Volgens hem gaat het conflict vooral over dossiers waar de partij principiële bezwaren heeft, zoals de plannen rond Ringbaan West of de komst van azc’s.
“Dan slaan we harder op de trommel”, zegt hij. “Maar als wij ergens tegen zijn, zeggen we ook hoe het volgens ons anders moet.” Die stijl blijft ook onder Belang van Tilburg bestaan. Van den Hoven heeft weinig op met politieke voorzichtigheid. “Als ik de raadzaal uitloop, wil ik niet dat iemand denkt: wat bedoelde hij nou eigenlijk?”
Tegelijkertijd zegt hij dat de persoonlijke verhoudingen beter zijn dan vaak gedacht wordt. “In het veld kan het hard gaan”, zegt hij. “Maar daarna moet het ook klaar zijn.”
Nieuwe partij met een oude frustratie
De grootste frustratie binnen de partij blijft dezelfde als onder Smolders: het buitensluiten van lokale partijen uit het Tilburgse bestuur. Van den Hoven wijst erop dat nog nooit een lokale partij in het Tilburgse college heeft gezeten.
Dat gevoel van uitsluiting verklaart volgens hem ook een deel van het wantrouwen richting de huidige coalitie. Toch zegt hij niet verbitterd te willen blijven hangen in oppositiepolitiek. Zijn doel blijft bestuursdeelname, desnoods pas over vier jaar. “Ik zie mezelf als een goede, volwaardige wethouder.”
“Ik wil aantonen dat wij constructief kunnen besturen”, zegt hij. Maar wie verwacht dat Belang van Tilburg onder Van den Hoven ineens een gematigde middenpartij wordt, komt bedrogen uit. Concessies doen op dossiers die voor de partij principieel liggen, zoals Ringbaan West of het azc-dossier, ziet hij niet snel gebeuren. “Dan kunnen we onze kiezers niet meer recht in de ogen aankijken.”
Tegelijkertijd beseft hij dat Belang van Tilburg zich uiteindelijk los moet maken van één naam. “We gaan ons stinkende best doen duidelijk te maken dat LST nu Belang van Tilburg is geworden.” Of Tilburg daarin meegaat, moet blijken. Want hoewel de partij dezelfde rechtse koers zegt te varen, ontbreekt straks wel de man die twintig jaar lang het gezicht van die beweging was.
Van den Hoven weet dat ook. “Het zijn grote schoenen om te vullen”, zegt hij. “Maar ik ben daar niet bang voor.”
LEES OOK:
Hans Smolders stapt na 20 jaar uit de politiek: ‘Nu blijft mijn lichaam protesteren’
Tilburg op weg naar doorbraak: begin juli moet nieuw college er staan
