Geschiedenis van de stad ligt hier in de grond: ‘Zes kilometer lang’ 

Foto: Pieter Soethout/ Omroep Brabant

Wie over de parkeerplaats van het Regionaal Archief Tilburg (RAT) loopt, weet waarschijnlijk niet dat het depot met tienduizenden historische archiefstukken precies daaronder ligt. Van mappen met gemeentearchieven tot haarschilderijen en van bidprentjes tot het oudste archiefstuk. “Normaal gesproken mogen hier geen mensen komen”, vertelt Astrid de Beer, projectleider bij het RAT.

Buiten is het warm genoeg voor een korte broek, maar zodra je de trap afdaalt naar het depot van het RAT wordt het koeler en koeler. “Het is hier zo’n 18 graden en de luchtvochtigheid is 55 procent”, vertelt Astrid de Beer. “Dat doen we niet zomaar, want het zijn precies de omstandigheden waarin de archiefstukken het best bewaard blijven.” 

“Dit is een Russische kaart van Tilburg uit 1980.” 

Zodra je door de zware metalen deur loopt, zie je overal om je heen stellingkasten en lades. Op het eerste gezicht zie je niet meteen iets bijzonders, totdat De Beer een van de eerste de beste lades opentrekt. Daar verschijnt een kaart van Tilburg waar de gemiddelde stadsbewoner totaal geen wijs uit kan. “Dit is een Russische kaart van Tilburg uit 1980, gemaakt tijdens de Koude Oorlog”, vertelt de projectleider trots. 

De Russen maakten in die tijd kaarten van economisch belangrijke steden. “Op die manier wisten ze waar ze moesten zijn om de stad plat te leggen.” En hoe die kaart dan in het archief terechtkwam? “Hij werd door een van onze medewerkers gevonden op Catawiki”, lacht De Beer. 

“Je hebt in dit depot iets meer dan zes kilometer aan archiefmateriaal.” 

Veruit het grootste deel van de archiefstukken komt uit gemeentearchieven of privécollecties. Het gaat vooral om documenten. “Dit noemen wij een meter archief”, vertelt de projectleider, terwijl ze naar acht blauwe dozen in een grote stellingkast wijst. “Als je alle dozen die we hier hebben achter elkaar zet, heb je in dit depot iets meer dan zes kilometer aan archiefmateriaal. Dat is veel, hè?” 

Alle stukken in het depot geven een beeld van de geschiedenis van de regio. Het oudste archiefstuk is bijna 750 jaar oud. “Dit komt uit 1269 en hierin staat dat Loon op Zand werd uitgeleend door de hertog van Brabant. Als het ging om geld, rechten of goederen, dan werd het bewaard. Daarom ligt het nu nog hier.” 

“Het klinkt misschien wat vreemd en eng, maar het ziet er eigenlijk best wel mooi uit.” 

Niet alle bijzondere stukken gaan over de gemeente of belangrijke mensen uit de geschiedenis van de regio. “Dit is een haarschilderij, gemaakt van echt mensenhaar om een overleden persoon te herdenken. Het klinkt misschien wat vreemd of eng, maar het ziet er eigenlijk best mooi uit. Ik hoorde laatst dat ze dit nog steeds doen als een paard overlijdt.” 

Onder de parkeerplaats aan het Kazernehof ligt niet alleen de geschiedenis van Tilburg, maar vind je ook de verhalen van de mensen die er al die jaren leefden. En hoewel steeds meer stukken online te bekijken zijn, blijft de bron daarvan verborgen onder de grond. “Alles wat hier ligt, vertelt iets over onze regio”, zegt De Beer. “Als we dit niet zouden bewaren, raken we een deel van die geschiedenis kwijt.” 

Brabant Ondergronds 

In de zomerserie Brabant Ondergronds duiken Omroep Brabant en de streekomroepen Studio040, DTV Nieuws, Omroep Tilburg en ZuidWest TV ook echt onder de  grond om bijzondere verhalen op te diepen. Want onder onze provincie liggen mooie schatten verborgen en gebeurt ook heel veel zodat alles daarboven soepel door blijft draaien. 

LEES OOK:
Mensen kiezen steeds vaker voor een natuurbegraafplaats: ‘Vertrouw je lichaam toe aan de natuur’

Omroep Brabant