Geen stemrecht voor ruim eentiende van de Tilburgers: wanneer ben je uitgesloten?

De 12,8% van de Tilburgers die niet mag stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen kunnen om verschillende redenen geen stemrecht hebben. Allereerst kan het natuurlijk zijn omdat iemand te jong is. Een andere reden kan zijn omdat iemand geen Nederlandse nationaliteit heeft en dus niet in het bezit is van een paspoort of identiteitskaart. Een geldige verblijfsvergunning is onvoldoende om stemrecht te hebben voor deze verkiezingen.

Rechter kan stemrecht ontzeggen

De rechter kan ook iemands stemrecht ontzeggen. Dit kan bij een vrijheidsstraf van ten minste één jaar, bij door de wet aangewezen misdrijven. Een voorbeeld hiervan is het vervalsen van stempassen of stembiljetten om deze vervolgens zelf of door een ander te laten gebruiken. Ook het in bezit hebben van een verzameling stembiljetten met het doel hier iets mee te doen is zo’n voorbeeld. De criteria is kortom dat er sprake moet zijn van gedrag dat de basis van de Nederlandse democratie of rechtsstaat beschadigd.

Heel veel mensen mogen wél stemmen

Inwoners van Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) hebben stemrecht, net als Nederlanders die in het buitenland zijn voor werk, studie of vakantie.

Ook Nederlanders met een verstandelijke beperking kunnen hun stem laten horen. Gelijkerwijs hebben mensen die onder curatele staan stemrecht. Onder curatele staan wil zeggen dat een rechter heeft bepaald dat een persoon een wettelijke vertegenwoordiger nodig heeft om voor zichzelf te zorgen. Dit kan door bijvoorbeeld een geestelijke handicap of dementie. Onder andere alle financiële en medische beslissingen worden door deze vertegenwoordiger overgenomen.

Sinds 2009 mag deze groep naar de stembus, mits zij zelf het vakje rood kunnen kleuren. Er mag namelijk maar één persoon in een stemhokje staan, tenzij het is om iemand met iemand met een lichamelijke beperking te helpen. Iemand machtigen kan ook.

Uitsluiten is in strijd met de wet

De wijziging is destijds doorgevoerd omdat het uitsluiten van deze personen in strijd was met het Internationaal Verdrag Burgerlijke en Politieke Rechten. “De kern van ondercuratelestelling is het in bescherming nemen van mensen, niet het ontnemen van rechten”, zei toenmalig minister Remkes van Binnenlandse Zaken daar destijds over. Stemrechten staan vastgelegd in de Nederlandse Grondwet.

LEES OOK:
Tweede Kamerverkiezingen: hoe bepaalt de Tilburger zijn stem?