Manoek Lambregts
Dit artikel is een tweeluik. In dit eerste deel wordt zijn muzikale link met Tilburg besproken. Het tweede deel gaat over zijn kunstenaarschap.
“Op de een of andere manier was Tilburg altijd belangrijk voor onze bands”, zegt saxofonist Bertus Borgers, ook jarenlang bij Herman Brood. “Hier was altijd publiek voor ons. Ik denk omdat het een studentenstad is. We hadden een publiek waar we op één lijn mee zaten.”
Dat publiek was te vinden in het vroegere Noorderligt. In deze oude bioscoop aan de Veldhovenring, omgetoverd tot een poppodium, pasten duizend mensen. Deze grootte was uniek voor Nederland. In de twaalf jaar dat de zaak bestond, trad Herman Brood er maar liefst twaalf keer op.
(Tekst gaat door onder de afbeelding).
Op sjanternel in Tilburgse cafés
“Het was altijd spanning, sensatie en beleving”, zegt Jan Ophuis, een groot fan die bij tien van de twaalf shows was. “Je wist ten eerste nooit of hij zou komen”, zegt hij. Brood was er nogal van om op terrasjes te bivakkeren tijdens soundchecks.
Café Brandpunt wordt genoemd, Ophuis zegt Brood bijna van het terras van The Old Fashion getrokken te hebben. “Ja, ja, eerst een likeurtje”, was het antwoord. Maar Brood kwam ondanks zijn middelenzucht nooit te laat voor een show.
Borgers heeft een bijzondere herinnering aan Brood in Noorderligt. “Het beste concert van de reeks was in Tilburg”, schrijft hij over de ‘20 Years Of Rock & Roll’-tour in zijn boek ‘Ik hou van Herman’. Deze show is opgenomen door MTV.
(Tekst gaat door onder de video)
Borgers krijgt die avond een ‘vrij ordinair’ voetbalsjaaltje van Brood die hij ergens op een terrasje in Amsterdam heeft gestolen. De saxofonist draagt dit kledingstuk nog steeds met liefde. Deze avond in Tilburg was namelijk de laatste keer dat de twee elkaar zagen voordat Herman Brood een einde aan zijn leven maakte bij het Hilton-hotel in Amsterdam.
Bijdrage aan de Rockacademie
Tussen die laatste show in Noorderligt en het tragische levenseinde van Brood zitten vier jaar. In die tijd is Borgers druk. Hij is bezig met het opzetten van de Rockacademie in Tilburg. “Herman heeft in feite een heel grote bijdrage geleverd aan het non-conformistische van de opleiding”, zegt Borgers.
“Hij liet mij zien dat je niet een klassieke virtuoos hoeft te zijn om goed te zijn voor het publiek.” Een voorbeeld daarvan is zijn teksten. “Hij vroeg zich niet af of dat het grammaticaal correct was, want dat interesseerde hem niet. En uiteindelijk interesseerde niemand dat wat: het publiek vond de tekst te gek.” Deze mindset neemt Borgers mee naar de Rockacademie die in 1999 opent.
De meisjes gratis naar binnen in 013
Een jaar eerder, in 1998, opent 013 haar deuren. Dit is de opvolger van Noorderligt. “Die plek viel bijna uit elkaar”, zegt Frank van Iersel, oprichter van Noorderligt. Om deze nieuwe zaal te realiseren moest de Tilburgse gemeenteraad eerst nog overtuigd worden van diens belang.
Dat deed de organisatie met een video, waar ook Herman Brood zijn zegje in doet. “Het moet ‘Als Mensch’ gaan heten, of nee, ‘Wablief’”, oppert de muzikant. “De oudjes laat je via een ingewikkeld gangensysteem naar de achterkant gaan. En de meisjes moeten gratis erin.”
(Tekst gaat door onder de video)
De video is krachtig, want het plan voor 013 wordt goedgekeurd. “Maar de optredens van Herman hebben ook bijgedragen”, laat Van Iersel weten. Het feit dat hij bij Noorderligt optrad en dat het ook succesvol was, liet de noodzaak voor een nieuw pand inzien, zegt de oprichter.
Studio-opnames in Hilvarenbeek
Brood heeft ook regelmatig in Hilvarenbeek gebivakkeerd. Het tweede studioalbum ‘Shpritz’ en de liveplaat ‘Cha Cha’ zijn vastgelegd in Relight Studio. Deze opnamestudio zat in de jaren zeventig en tachtig bij Hilvaria Studio’s, een plek waar zowel reclame- als pornofilms werden opgenomen.
Voor de opnames van ‘Cha Cha’ zijn een bar opgebouwd en zo’n honderd man publiek uitgenodigd. Om het geluid als een echte club te laten klinken moesten er een hoop technische dingen geregeld worden. De band kon daardoor niet repeteren en de setlist was onbesproken.
De enige afspraak die Borgers en Brood hadden was om een seintje te geven als er een solo zou komen. “Het werd uiteindelijk een van de beste sessies die ik heb meegemaakt”, schrijft Borgers in zijn boek.
Samenwerking met Henny Vrienten
Als laatst zijn Herman Brood en de Tilburgse muzikant Henny Vrienten, zanger van Doe Maar, geen onbekenden. In 1983 is er een benefietconcert voor Amnesty International. Herman Brood en André Hazes betreden hier samen het podium, maar volgens saxofonist Borgers wil de organisatie Vrienten er per se bij hebben.
“Hoe komt Henny Vrienten nou in ons programma terecht?”, vraagt Borgers zich af in zijn boek. “Wil ‘ie dat zelf? Heeft iemand gedacht: Het zijn toch allemaal popmuzikanten en het lijkt me best leuk als die allemaal een liedje zingen?”
De samenwerking blijkt een succes. Een jaar later verschijnt Brood op een single van Doe Maar. De reggaesong ‘Als je Wint’ komt in de top 10 van de hitlijsten terecht.
(Tekst gaat door onder het audiofragment)
Samenwerkingen met Henny Vrienten, vaste gast in Noorderligt met een heel speciale herinnering voor Borgers, een bijdrage aan de oprichtingen van 013 en de Rockacademie en opnames in Hilvarenbeek: “Er is zeker een connectie tussen de stad Tilburg en Herman Brood”, concludeert Rob Dupré, oude vriend en zakenpartner van Brood. En dan hebben we het nog niet over zijn kunstwerken gehad.
LEES OOK:
Kunstenaar Herman Brood is onlosmakelijk verbonden met Tilburg
