Dit is het geheim van een goede boekenclub

Een leesclub kan een plek zijn om gelijkgestemden te vinden. “We delen onze queerervaringen en praten over ons dateleven”, zegt Júlia (21), oprichtster van Pride & Paperbacks. Deze boekenclub is in het leven geroepen omdat Júlia destijds, voor de komst van collectief Qult, een plek miste voor de LGBTQ+-gemeenschap die niet gericht was op feesten. “Pride & Paperbacks is een kleine therapie-ervaring, naast de boeken, en dat is heel waardevol.”

Geen innige vriendschappen

Op andere plekken is het gesprek belangrijker. “Het is wel gezellig en aardig, maar hier gaat het om de inhoud”, zegt Jan Timmermans (87). Hij is lid van de leesclub Geschiedenis van stichting Senia. “Het is niet per se de bedoeling om innige vriendschappen te maken, maar wel om elkaars mening te waarderen”, stelt de fervente lezer.

“Elke leesclub heeft zijn eigen energie”, zegt Anja (71). Zij is aangesloten bij de leesclub Kunstgeschiedenis, ook van stichting Senia. Het doel van elke leesclub is, in meer of mindere mate, om het verhaal te bespreken. “De uitdaging is om ook wel eens een boek te lezen waarvan je denkt: het spreekt me helemaal niet aan”, zegt Anja. Hoe dan ook is er altijd ruimte om je horizon te verbreden.

“Jouw mening is maar één mening”

Jan merkte bijvoorbeeld verschil in opvoeding op toen het over de martelaren van Gorcum ging. Deze negentien katholieken zijn in 1572 vermoord vanwege hun katholicisme. De protestanten in de boekenclub wisten niet waar het over ging toen dit onderwerp werd aangesneden, de katholieken wel. “Toen merkte je de verschillen”, zegt Jan. “Jouw mening is uiteindelijk maar één mening, geboren uit jouw omstandigheden. Anderen hebben een ander leven, dus andere opvatting. Dat maakt de boekenclub zo belangrijk.”

Het boek Meisjesherinneringen van Annie Ernaux zorgde voor een goed gesprek bij de leesgroep van MAP Tilburg, gefocust op filosofie. “Het gaat, zoals het boek al zegt, over de ervaringen van de vrouw”, zegt oprichtster Charlotte (20). “De mannen die bij de club waren konden zich ook in bepaalde dingen vinden. Ik vond dat heel interessant.”

Meer dan een praatcirkel

De boekenclubs zijn meer dan een praatcirkel. De leden van Pride & Paperbacks zijn samen naar Roze Maandag geweest. “Als het een beetje queerthema heeft, dan gooien we het in de groepsapp: Wie wil hiermee naartoe?”, zegt Júlia. De kunstgeschiedenisgroep van Anja las een boek over architect Dudok. Hij heeft veel werk in Hilversum staan. “Toen zijn we samen in de trein gestapt”, lacht Anja. Zelfs in de serieuze boekenclub van Jan staat er een uitje op de planning. “In december gaan we naar een tentoonstelling in Kamp Vught omdat we daar over lezen, maar het is niet gewoonlijk”, zegt hij.

Toch is het niet vanzelfsprekend dat een boekenclub voor altijd bij elkaar blijft. Bij MAP is momenteel een tijdelijke pauze van afgelopen mei tot en met december. De compagnon van Charlotte is voor een studie niet in Tilburg. Alleen vindt ze alle regelzaken; van contact met thuishonk Theater de Nieuwe Vorst tot voorbereiden van vragen, lastig te bolwerken. Ook zijn er verschillende Tilburgse leesclubs, bijvoorbeeld Boekenbabbelaars of BoekenHoF, die om onbekende reden moesten stoppen.

Het geheim

Wat is dan het geheim van een goede leesclub? “Maak het geen verplichting”, zegt Júlia. “Die heb je al zo veel. Als mensen een keer niet kunnen komen of op eigen risico spoilers willen krijgen, dan is dat oké”, zegt zij. Zeven mensen in de meeting vindt ze het perfecte aantal. “Als er meer mensen zijn, komt niet iedereen aan het woord of wordt het chaotisch.”

“Communicatie is het geheim”, stelt Charlotte. “Weten wat je leden willen en dat zij weten wat ze aan jou hebben”, zegt ze. “Overleg wat je wil lezen en wat je gaat doen.” Ook is het belangrijk dat de bijeenkomst een gesprek is, geen ‘docerende activiteit’, zoals Jan stelt. Als laatste komt respect naar elkaar terug, bij elke club. “Je hoeft geen vrienden te zijn, maar je moet respect hebben voor wat de ander zegt”, legt Jan uit. “Dan kan de club goed functioneren.”

LEES OOK:
Minibiebs verbinden Tilburgse lezers: ‘Een boek moet gelezen worden’