Manoek Lambregts
Een vrouw kijkt naar een felrood robotje in een hoek van De Nieuwe Vorst. Het is een autootje met poten. Op het dak ligt een hart met een ondeugend kijkend gezicht. Het ding loopt vast tegen een obstakel, een kleine en levensmoede versie van Jan Patat: de polyester frietman die bij de snackbar buiten staat. Het robotje zoekt oogcontact.
Het duurt nog zeker een uur voordat het ongemakkelijke contact tussen Jan Patat en het rode robotje verbroken wordt, want dan pas pakt iemand de feeënwand of gamecontroller of een van de andere besturingsapparaten die de figuren uit elkaar kunnen halen. Het is onderdeel van een interactief werk, waar verschillende bestuurbare, kunstzinnige autootjes zijn weggezet.
‘Don’t Be Evil’
Murf/murw wil ver buiten de gebaande paden programmeren, mensen uit hun comfortzone trekken. Dit jaar is het thema ‘Don’t Be Evil’, de oude slogan van Google. Stilletjes heeft het techbedrijf diens motto naar ‘Do The Right Thing’ veranderd. “Dat is opmerkelijk, want het moreel verandert daarmee”, zegt artistiek leider Simon van Iersel. Het festival wil het gesprek hierover aangaan.
Batman achter drumstel
Het gesprek over goed en kwaad kan direct bij de eerste geprogrammeerde act. De meest controversiële superheld ooit, Batman, kruipt daar namelijk achter het drumstel. Dit gebeurt bij Dreun XL, een noiserockgezelschap uit Vlaanderen. Alle elf leden zijn in kostuum, van Zorro tot worstelaar. Ze spelen en vocaliseren allemaal een repeterende toon, de trompettist brengt swing in het geheel.
Dat deze mensen als eerste op het festival mogen spelen, is een statement, zegt van Iersel. “Het is een inclusieve groep mensen, die ook niet te laat konden optreden”, legt hij uit. Dreun XL is ontstaan bij een plek die mensen met een (vermoedelijke) verstandelijke beperking ondersteunt.
Afgeplakte camera’s
Terwijl Dreun XL de laatste nummers speelt, klinkt een technoremix van ‘People Are Still Having Sex’ van LaTour aan de andere kant van De Nieuwe Vorst. Telefooncamera’s worden afgeplakt, zestienminners geweerd.
De kamer is maximaal gevuld met glitter and glamour, kledingrekken, spiegels, make-updozen, ringlights, een bar, maar ook een catwalk en draaiplateau. Bezoekers lopen tussen het theater door. Een toeschouwer doet siliconen borsten en een bh om bij een van de performers. Een andere dame zit in een zwarte g-string en bijpassende negligé op de rand van de catwalk, met haar benen wijd boven de rookmachine. De witte pluimen kietelen haar tot een hoogtepunt.
‘Iedereen is braaf’
Outfits met panterprint, kant en neonkleuren worden volledig uitgetrokken en in een andere samenstelling weer aangedaan. Soms klinken er drie ravetracks tegelijk, een ander moment is het stil. “Mam, ik ben blij dat je belt”, zegt een artieste in een hoornschelp aan haar oor. “Het is een rustig feestje, iedereen is braaf.” ‘Holobiont’ is een doorlopende show van vier uur waarin het kunstcollectief laat zien wat vrijheid echt betekent.
Kolonialisme
Het thema vrijheid krijgt ook een andere plek op het festival. Bij jazzpodium Paradox worden Puerto Ricaanse tradities en het koloniale verleden met betrekking tot inheemse stammen vertaald naar muziek. Dat is bij het optreden van gelegenheidsgroep Frank Rosaly, Raphael Vanoli, Rob Frye en Ibelisse Guardia Ferragutti. Gitarist Vanoli valt last-minute in voor Jeff Parker, die vanwege familieomstandigheden terug naar Amerika moest.
Die vertaling krijgt vorm met vluchtige drumritmes. Frank Rosaly gaat van tom naar snare en bekkens. Het ritme en de snelheid zijn voor een ongeoefend oor moeilijk te volgen. Het drummen vergt uiterste concentratie, verraadt Rosaly’s gespannen mimiek.
Ongemak laat lachen
De dwarsfluit van Rob Frye klinkt nu en dan als een accordeon, want een van de tientallen pedalen op het podium vervormt het geluid. De compositie wisselt harmonieus en dissonant af. De wringende tonen blijken ongemakkelijk. Achter in de zaal wordt gelachen met het handje voor de mond.
Een uur later zijn de stoelen en tafeltjes uit Paradox gehaald. Het is de beurt aan krautrockband Dééfait. Krautrock is een experimentele stroming, ontstaan eind zestiger jaren in Duitsland. De vijfkoppige groep verwerkt gitaar, drums, elektronische elementen en trompet tot een echoënd geluid. Dat geeft een spookachtig effect. Vocalist Ric Lara klemt de microfoon zo tussen zijn twee handen alsof deze in bedwang gehouden moet worden.
Een vernieuwende factor
Een band als Dééfait programmeren in een jazzpodium is precies waar murf/murw warm van wordt: spelen met locaties. “Het kan een spannende, vernieuwende factor hebben als je een metalband in een theater programmeert”, zei Van Iersel vorig jaar.
Ondanks de krautrockband in Paradox, het inclusieve Dreun XL, de vier uur durende improvisatiedragshow en de supergroep die Puerto Ricaanse folklore vertaalt, noemt Van Iersel vrijdag de meest terughoudende dag van het festival. “Dit is redelijk binnen de conventies voor ons”, zegt hij. “We proberen een soort levend organisme te creëren, een plek waarbij je een heel weekend kan verdwalen.” Murf/murw 2026 is van 2 tot en met 4 oktober.
LEES OOK:
Grimmige confrontatie bij experimenteel festival murf/murw? Geen probleem
