Manoek Lambregts
Het wooncomplex is ingestort. Stukken puin bungelen aan staaldraden naar beneden. Een slaapkamer op de bovenste etage ligt open aan de buitenlucht. Brokstukken beton, kromgebogen metaal en andere ondefinieerbare voorwerpen vormen een helling. Op deze puinhelling ploegen hulpdiensten in fluorescerende oranje pakken. Zij zijn op zoek naar overlevenden en overledenen.
De mensen in de oranje pakken zijn van Urban Search and Rescue (USAR). Zij werken samen met het team Specialisme Technische Hulpverlening (STH) van de brandweer. Deze teams worden ingezet bij rampen zoals explosies, aardbevingen en instortingen. Zij hebben expertise en materiaal dat de gewone brandweer niet heeft, zoals zoekapparatuur, drones en speurhonden.
Je kunt een speld horen vallen
Het is muisstil tussen de brokstukken. Het overleg tussen de teams gaat op fluistertoon. “Dat is heel bijzonder”, zegt Patrick Smulders, landelijk coördinator STH. “Een incident is in het begin chaos en dat wordt dan heel sereen, want het maakt ook indruk op ons. Wij komen alleen op plekken waarvan je weet: ‘Hier zijn slachtoffers’.”
Reddingshond James
Hond James helpt bij het vinden van slachtoffers. Hij is een zwarte, Engelse Cocker Spaniël. De viervoeter stormt over het puin en door de leegstaande panden heen. Een luid belletje om zijn nek verklapt zijn locatie. Als hij zit en blaft, heeft hij een levend slachtoffer gevonden. Even later klinkt zijn woef.
Lotusslachtoffers
Want er liggen echte mensen onder de betonblokken. “Dat doen we expres”, verklaart Smulders. “We willen ook de honden laten oefenen om een menselijke geur waar te nemen.” Deze menselijke slachtoffers heten lotusslachtoffers. Dat zijn opgeleide figuranten die verwondingen en gedrag levensecht naspelen. Deze lotusslachtoffers liggen in een buizenstelsel onder de grond. “Op lastige locaties, direct onder het puin, gebruiken we poppen”, vertelt Smulders.
Het kan uren duren om een levend slachtoffer onder het puin vandaan te halen. Het reddingsteam moet voorzichtig en veilig te werk gaan, maar ook door lagen en lagen van beton en brokstukken. “Wat kunnen we wel en wat kunnen we niet? Dat is het belangrijkste dat we hier vandaag oefenen”, zegt Smulders.
‘Instorting komt best vaak voor’
Daarnaast gaat het om het oefenen van een zo realistisch mogelijk scenario. “Vliegbasis Gilze-Rijen zit hier natuurlijk een paar kilometer verderop”, vertelt Smulders. “Zo kwamen we bij de helikopter”, zegt hij. “Hoewel de instorting in combinatie met de helikopter een uitzonderlijke situatie is, komt een instorting stiekem best vaak voor.” Dit jaar nog bij de De Visscherssteeg in Utrecht en bij een sportschool in Amsterdam.
Sloopkogel
Om het oefenscenario te kunnen maken, zijn er vorige week drie voorbereidingsdagen geweest. “Het pand stond toen nog overeind”, zegt Smulders. Met een grote kraan is het pand gecontroleerd gesloopt, iets wat toch al op de planning stond voor de nieuwe Ringpark Zuid. Daarvoor worden verschillende portiekflats aan de Generaal Smutslaan en Edisonlaan gesloopt, evenals het oude woonzorgcomplex Koningsvoorde. Hier komt nieuwbouw voor terug.
STH en USAR doen jaarlijks een oefening. Deze oefening duurt nog tot en met 9 oktober.
LEES OOK:
Grote brandweeroefening in Rijen brengt veel bekijks van bewoners
