Gemeenten: strengere regels jeugdzorg na BOOS-uitzending Yes We Can Clinics

Foto: YouTube BOOS

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit voor strenger toezicht en handhaving in de jeugdzorg. Dat zegt de organisatie na kritische signalen uit een uitzending van het BNNVARA-programma BOOS over de Yes We Can Clinic in Hilvarenbeek. Volgens de VNG zijn duidelijkere en meer afspraken nodig over wat goede zorg is en moet er beter worden gecontroleerd of zorgaanbieders zich hieraan houden.

De BOOS-uitzending van BNNVARA van een paar weken geleden bracht verhalen naar buiten van (oud-)cliënten en medewerkers van Yes We Can Clinic in Hilvarenbeek. Daar volgen jongeren van 13 tot 23 jaar met onder meer trauma, verslaving en psychische klachten een tienweekse behandeling, zo schrijft Omroep Brabant.

In de uitzending is vooral kritiek op de ‘one size fits all’-aanpak uit de verslavingszorg, die wordt toegepast op jongeren met uiteenlopende problemen.

Ook zijn er zorgen over de nadruk die wordt gelegd op groepssessies en de inzet van ervaringsdeskundigen, die volgens critici niet altijd voldoende zijn opgeleid en soms te ver gaan. Daarnaast stellen experts dat niet is bewezen dat deze behandeling voor iedereen werkt.

Gemeenten kopen zorg in

De zorg voor de bewuste doelgroep wordt op twee manieren ingekocht, afhankelijk van de leeftijd. Voor jongeren onder de achttien jaar valt de zorg onder de Jeugdwet.

Gemeenten zijn daarbij verantwoordelijk voor de inkoop en betaling van de zorg. Zij bepalen zelf met welke zorgaanbieders ze contracten afsluiten en ze maken afspraken over bijvoorbeeld kwaliteit, prijs en uitvoering. Vaak doen gemeenten dat samen in regionale verband.

Voor jongeren van achttien jaar en ouder loopt de zorg via de Zorgverzekeringswet. In dat geval kopen zorgverzekeraars de zorg in en vergoeden ze de kosten via de verzekering. Zorgverzekeraars VGZ, Menzis en CZ reageerden eerder al geschrokken op de BOOS-uitzending en zeiden de signalen serieus te nemen en in gesprek te gaan met de kliniek.

VNG: huidige systeem kan beter

De VNG ondersteunt gemeenten bij de zorginkoop, bijvoorbeeld door praktische richtlijnen te maken en voorbeeldcontracten aan te bieden die gemeenten kunnen gebruiken. De VNG beslist niet welke zorgaanbieders uiteindelijk worden gekozen.

Volgens de VNG laat de uitzending zien dat het huidige systeem beter kan. “In de ontvangen signalen ziet de VNG aanleiding om te pleiten voor een versteviging van het toezicht en de handhaving”, zegt de organisatie.

Om de kwaliteit en veiligheid beter te borgen, zijn volgens de VNG verdere stappen nodig. “Het is belangrijk om te komen tot meer eenduidige afspraken over kwaliteit,” aldus de organisatie. “Hoewel daar al stappen in zijn gezet, is verdere ontwikkeling nodig.”

Ook noemt de VNG een vergunningsplicht als mogelijke optie, waarbij aanbieders eerst toestemming moeten krijgen voordat zij jeugdzorg mogen leveren. Dit is iets wat in andere sectoren al gebruikelijk is maar in de jeugdzorg nog niet bestaat.

Toezicht op de kwaliteit van de jeugdzorg

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is de instantie die toezicht houdt op de kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp. Dat gebeurt op basis van risico-inschattingen, waarbij onder meer wordt gekeken naar meldingen, signalen, eerdere inspecties, jaarverslagen en signalen uit de media.

Op basis van zo’n inschatting kan de inspectie besluiten een onderzoek te starten: dit gebeurt alleen wanneer daar voldoende aanleiding voor is. “We hebben de uitzending van BOOS gezien en wat informatie ontvangen, dit nemen we mee in onze risico-inschatting”, laat de inspectie weten.

De IGJ doet echter geen uitspraken over de vraag of er in dit specifieke geval een onderzoek loopt of zal worden gestart.

Inspectie: behandeling moet passend zijn

Daarnaast benadrukt de inspectie: “Wij houden geen toezicht op specifieke behandelmethoden.” Wel moet een behandeling passend zijn voor de jongere en zorgvuldig worden toegepast, zonder schade te veroorzaken. Het is volgens de instantie belangrijk dat ouders worden betrokken bij de keuze voor een behandelmethode en tijdens het behandeltraject. 

Gemeenten zijn dus zelf verantwoordelijk voor de organisatie van jeugdhulp en moeten duidelijke eisen stellen aan aanbieders bij wie zij zorg inkopen. Volgens de IGJ moeten gemeenten daarbij op basis van de wet nagaan of aanbieders werken met professionals die de juiste kennis hebben en vakbekwaam zijn voor de doelgroep die zij behandelen. 

LEES OOK:
Yes We Can Clinics Hilvarenbeek reageert op BOOS-aflevering: ‘Intens verdrietig’

Omroep Brabant